BANICA – Cerkiew św. Kosmy i Damiana

Do 1947 roku i Akcji „Wisła” Banica była wsią łemkowską. Niektórzy po drugiej wojnie światowej przenieśli się na tereny Ukrainy, pozostałych przesiedlono. Obecnie mieszkająca tam ludność to w większości potomkowie napływowych mieszkańców Podhala i Sądecczyzny.

Spacer 3DHistoria

CERKIEW

W BANICY

Dawna cerkiew grekokatolicka w Banicy dziś jest siedzibą parafii katolickiej pod tym samym wezwaniem. Obiekt powstał w XVIII wieku i jest czwartą świątynią postawioną w tym miejscu. To klasyczny przykład świątyni w typie zachodniołemkowskiego. Drewniana bryła z izbicową wieżą o pochyłych ścianach. Izbica, czyli zwieńczenie wieży, gdzie umieszczano dzwon, najczęściej obijana była deskami, ozdobnie wyciętymi u dołu, wzmacniana gontem i dranicami. Dach kryjący izbicę banicką jest blaszany z charakterystycznym hełmem. W ścianach umieszczono okienka, które miały poprawiać emisję dźwięku przez dzwon. Izbice stosowano nie tylko dla walorów akustycznych, ten rodzaj konstrukcji wspierał stabilność wieży. Najstarsze kościelne wieże z izbicami datują się na początek XVII wieku.

W dolnej części wieżę otacza zachata czyli dodatkowa przestrzeń pod okapem. Wieżę oraz dachy poszczególnych elementów budynku zdobią trzy makowice (gałki na szczycie) z pozornymi latarniami, makowiczkami i krzyżami.

Kolejnymi elementami świątyni są: prostokątna nawa, trójbocznie zamknięte prezbiterium oraz zakrystia o konstrukcji szkieletowej.

Wnętrze świątyni zdobi ikonostas datowany przez historyków sztuki na 1787 rok, choć część z nich pochodzi z poprzednich banickich świątyń. Warto zwrócić uwagę na dziewiętnastowieczny ołtarz z wyobrażeniem sceny Wniebowstąpienia Matki Boskiej. Uważne oko doceni także ikony z XVI i XVII wieku oraz carskie wrota, których skrzydła umieszczono po bokach ołtarza. W cerkwi znajduje się także obraz przedstawiający św. Michała Archanioła datowany na 1702 rok.

Do 1947 roku i Akcji „Wisła” Banica była wsią łemkowską. Niektórzy po drugiej wojnie światowej przenieśli się na tereny Ukrainy, pozostałych przesiedlono. Obecnie mieszkająca tam ludność to w większości potomkowie napływowych mieszkańców Podhala i Sądecczyzny.

Najbliższa okolica świątyni także jest warta uwagi. Przewodnicy polecają, po zwiedzeniu cerkwi, rozważyć wycieczkę szlakiem czerwonym, który jest odcinkiem Głównego Szlaku Beskidzkiego. Rozpoczyna on swoją trasę w Krynicy Zdróju i biegnie przez Huzary, Mochnaczkę Niżną, Banicę, Izby, Ropki do Hańczowej. Odcinek w okolicy Banicy oferuje przepiękne widoki, niezniszczone przez reklamy, cywilizację, drogi czy nadmierne uprzemysłowienie.

Źródła:

BANICA | Kościół św. św. Kosmy i Damiana

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY

Odwiedź pozostałe obiekty

BINAROWA – Kościół pw. św. Michała Archanioła

BINAROWA – Kościół pw. św. Michała Archanioła

ŁYSE – Kościół pw. św. Anny

ŁYSE – Kościół pw. św. Anny

JASŁO – Kolegiata Wniebowzięcia NMP

JASŁO – Kolegiata Wniebowzięcia NMP

KRAMARZEWO – Kościół fil. pw. św. Barbary

KRAMARZEWO – Kościół fil. pw. św. Barbary

WIZNA – Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

WIZNA – Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

PORĘBY DYMARSKIE – Kościół pw. św. Stanisława i Wojciecha

PORĘBY DYMARSKIE – Kościół pw. św. Stanisława i Wojciecha

LACHOWICE – Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła

LACHOWICE – Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła

KLECZKOWO – Kościół św. Wawrzyńca

KLECZKOWO – Kościół św. Wawrzyńca

LUTCZA – Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

LUTCZA – Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

KRZECZÓW – Kościół pw. św. Wojciecha

KRZECZÓW – Kościół pw. św. Wojciecha

BEREST – Cerkiew św. Kosmy i Damiana

BEREST – Cerkiew św. Kosmy i Damiana

ŁOPUSZNA – Kościół pw. św Trójcy i św. Antoniego Opata

ŁOPUSZNA – Kościół pw. św Trójcy i św. Antoniego Opata

JURGÓW – Kościół św. Sebastiana i Matki Boskiej Różańcowej

JURGÓW – Kościół św. Sebastiana i Matki Boskiej Różańcowej

SZEBNIE – Kościół pw. św. Marcina

SZEBNIE – Kościół pw. św. Marcina

GOGOŁÓW – Kościół pw. św. Katarzyny

GOGOŁÓW – Kościół pw. św. Katarzyny

BARCICE – Kościół pw. św. Stanisława

BARCICE – Kościół pw. św. Stanisława

MAŁA – Kościół pw. św. Michała Archanioła

MAŁA – Kościół pw. św. Michała Archanioła

SIENIAWA – Kościół pw. św. Antoniego

SIENIAWA – Kościół pw. św. Antoniego

CMOLAS – Kościół szpitalny pw. Przemienienia Pańskiego

CMOLAS – Kościół szpitalny pw. Przemienienia Pańskiego

CIBORY-KOŁACZKI – Kościół pw. św. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

CIBORY-KOŁACZKI – Kościół pw. św. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

ROPICA GÓRNA – Cerkiew św. Michała Archanioła

ROPICA GÓRNA – Cerkiew św. Michała Archanioła

TRZCINICA – Kościół pw. św. Doroty

TRZCINICA – Kościół pw. św. Doroty

GŁADYSZÓW – Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego

GŁADYSZÓW – Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego

BANICA – Cerkiew św. Kosmy i Damiana

BANICA – Cerkiew św. Kosmy i Damiana

MĘCINA WIELKA – Cerkiew św. Kosmy i Damiana

MĘCINA WIELKA – Cerkiew św. Kosmy i Damiana

PĘTNA – Cerkiew pw. św. Paraskewy

PĘTNA – Cerkiew pw. św. Paraskewy

BONARÓWKA – Cerkiew Opieki Matki Boskiej

BONARÓWKA – Cerkiew Opieki Matki Boskiej

CIECHOCINEK – Kolegiata pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

CIECHOCINEK – Kolegiata pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

ORAWKA – Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

ORAWKA – Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

KRASKOWO – Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej

KRASKOWO – Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej

KORSZE – Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego

KORSZE – Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego

KONARY – Kościół Rzymskokatolicki pw. Trójcy Świętej

KONARY – Kościół Rzymskokatolicki pw. Trójcy Świętej

CZERNIKI – Kościół pw. św. Jana Ewangelisty

CZERNIKI – Kościół pw. św. Jana Ewangelisty

PARYS – Kościół Rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy

PARYS – Kościół Rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy

ŁANKIEJMY – Rzymskokatolicki kościół pw. św. Jana Chrzciciela

ŁANKIEJMY – Rzymskokatolicki kościół pw. św. Jana Chrzciciela

KAROLEWO – Parafia pw. św. Stanisława Kostki

KAROLEWO – Parafia pw. św. Stanisława Kostki

TYMOWA – Kościół pw. św. Mikołaja Biskupa

TYMOWA – Kościół pw. św. Mikołaja Biskupa

SROMOWCE NIŻNE – Kościół pw. św. Katarzyny

SROMOWCE NIŻNE – Kościół pw. św. Katarzyny

ULUCZ – Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego

ULUCZ – Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego

CHOTELEK – Kościół pw. św. Stanisława Biskupa

CHOTELEK – Kościół pw. św. Stanisława Biskupa

CHOTEL CZERWONY – Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła

CHOTEL CZERWONY – Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła

WARSZAWA-WESOŁA – Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

WARSZAWA-WESOŁA – Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

PTASZKOWA – Kościół pw. Wszystkich Świętych

PTASZKOWA – Kościół pw. Wszystkich Świętych

GORYSŁAWICE – Kościół pw. św. Wawrzyńca

GORYSŁAWICE – Kościół pw. św. Wawrzyńca

DOBROWODA – Kościół pw. św. Marii Magdaleny

DOBROWODA – Kościół pw. św. Marii Magdaleny

NOWY SĄCZ – Kościół pw. św. Heleny

NOWY SĄCZ – Kościół pw. św. Heleny

FLORYNKA – Cerkiew pw. św. Michała Archanioła

FLORYNKA – Cerkiew pw. św. Michała Archanioła

ŁUKOWICA – Kościół pw. św.  Andrzeja Apostoła

ŁUKOWICA – Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła

IWKOWA – kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny

IWKOWA – kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny

RAJBROT – Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

RAJBROT – Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

ZAGOŚĆ – Kościół św. Jana Chrzciciela

ZAGOŚĆ – Kościół św. Jana Chrzciciela

DĘBNO – Kościół pw. Św. Michała Archanioła (UNESCO)

DĘBNO – Kościół pw. Św. Michała Archanioła (UNESCO)

IMIELNO – Kościół pw. Św. Mikołaja i Najświętszej Marii Panny

IMIELNO – Kościół pw. Św. Mikołaja i Najświętszej Marii Panny

PRZYDONICA – Kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej

PRZYDONICA – Kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej

Brunary – Cerkiew św. Michała Archanioła (UNESCO)

Brunary – Cerkiew św. Michała Archanioła (UNESCO)

Wierchomla Wielka – Cerkiew pw. św. Michała Archanioła

Wierchomla Wielka – Cerkiew pw. św. Michała Archanioła

SŁAWĘCIN – Kościół pw. św. Katarzyny

SŁAWĘCIN – Kościół pw. św. Katarzyny

KIELCE – Kościół Przemienienia Pańskiego

KIELCE – Kościół Przemienienia Pańskiego

GRYWAŁD – Kościół św. Marcina Biskupa

GRYWAŁD – Kościół św. Marcina Biskupa

DUBNE – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła

DUBNE – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła

POWROŹNIK – Cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła (UNESCO)

POWROŹNIK – Cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła (UNESCO)

LIPNICA MUROWANA – Kościół pw. św. Leonarda (UNESCO)

LIPNICA MUROWANA – Kościół pw. św. Leonarda (UNESCO)

GOSPRZYDOWA – Kościół pw. św. Urszuli z Towarzyszkami

GOSPRZYDOWA – Kościół pw. św. Urszuli z Towarzyszkami

KWIATOŃ – Cerkiew św. Paraskewy (UNESCO)

KWIATOŃ – Cerkiew św. Paraskewy (UNESCO)

ROŻNOWICE – Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła

ROŻNOWICE – Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła

ODPORYSZÓW – Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej

ODPORYSZÓW – Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej

SĘKOWA – Kościół pw. św. Filipa i Jakuba (UNESCO)

SĘKOWA – Kościół pw. św. Filipa i Jakuba (UNESCO)

WIŚLICA – Bazylika kolegiacka pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

WIŚLICA – Bazylika kolegiacka pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

MNICHÓW – Kościół pw. św. Szczepana Diakona Męczennika

MNICHÓW – Kościół pw. św. Szczepana Diakona Męczennika

PROBOŁOWICE – Kościół św. Jakuba

PROBOŁOWICE – Kościół św. Jakuba

TROPIE – Sanktuarium św. Pustelników Świerada i Benedykta

TROPIE – Sanktuarium św. Pustelników Świerada i Benedykta

Gosprzydowa – Kościół pw. św. Urszuli z Towarzyszkami

Gosprzydowa – Kościół pw. św. Urszuli z Towarzyszkami

Accessibility
Facebook3k
YouTube220